Obowiązkowe OC
Rośnie liczba roszczeń związanych z wykonywaniem działalności zawodowej przez architektów, projektantów i inżynierów budownictwa. W procesach zasądzane są coraz większe sumy. Czy dzięki obowiązkowemu ubezpieczeniu odpowiedzialności cywilnej możemy spać spokojnie?
Wydawać by się mogło, że powinniśmy. Dla wielu osób jest oczywiste, że w razie wypadku, dzięki OC, poszkodowany uzyska odszkodowanie, a ubezpieczony architekt nie będzie musiał wypłacać odszkodowania ze środków firmy lub z własnych pieniędzy. W razie wypadku osobie trzeciej powinien więc wypłacić odszkodowanie ubezpieczyciel. Nie zawsze się tak jednak dzieje, a to dlatego, że architekt odpowiada zgodnie z zapisami Kodeksu Cywilnego, tymczasem towarzystwo ubezpieczeniowe nie udziela ochrony ubezpieczeniowej na pełen zakres odpowiedzialności cywilnej, a jedynie na jego część. Warto więc znać dobrze warunki, co jest chronione polisą.
Obowiązek zawierania ubezpieczenia reguluje Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej architektów oraz inżynierów budownictwa (Dz. U. nr 220 z 2003 r. poz. 2174). Zgodnie z nim, ubezpieczeniem objęte są szkody wyrządzone w związku z wykonywaniem samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie w zakresie posiadanych uprawnień budowlanych. Chodzi o szkody wyrządzone w następstwie działania lub zaniechania działania ubezpieczonego. Ubezpieczenie nie obejmuje m.in. szkód wyrządzonych przez ubezpieczonego osobom fizycznym zatrudnionym przez niego na podstawie umowy o pracę lub wykonującym roboty lub usługi na rzecz ubezpieczonego na podstawie umowy prawa cywilnego, a także szkód powstałych w wyniku normalnego zużycia lub wadliwej eksploatacji obiektów budowlanych oraz wynikających z naruszenia praw autorskich i patentów.
Architekt ma obowiązek wykupić ubezpieczenie OC w terminie do 30 dni od dnia uzyskania wpisu na listę członków izby, jednak nie później niż w dniu poprzedzającym dzień rozpoczęcia wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. Minimalna suma ubezpieczenia wynosi równowartość w złotych 50.000 euro. Do przeliczenia tej kwoty stosuje się średni kurs euro ogłaszany przez Narodowy Bank Polski po raz pierwszy w roku, w którym umowa ubezpieczenia OC jest zawierana. Suma ubezpieczenia nie musi być minimalna. Jest ona wnioskowana przez ubezpieczającego i jej wysokość zależy m.in. od liczby i wartości wykonywanych kontraktów, a więc od liczby i wartości potencjalnych szkód, które mogą wyniknąć.
Ochrona, którą daje OC, to odpowiedzialność za szkody wyrządzone w następstwie działania lub zaniechania działania w przypadku odpowiedzialności cywilnej zawodowej. Chodzi tutaj po pierwsze o szkody wynikłe z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, a więc o niestaranne wykonanie warunków umowy, do których przestrzegania się zobowiązaliśmy. Po drugie chodzi o sytuacje, gdy na skutek naszych błędów doszło np. do katastrofy budowlanej i poszkodowane zostały osoby trzecie lub ich mienie. W pierwszym przypadku – roszczenie wniesie nasz zleceniodawca, w drugim – osoby trzecie, które zostały poszkodowane. Ubezpieczenie OC pokryje wnoszone roszczenia, o ile wykonywane były czynności w ramach tzw. samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (projektowanie, sprawdzanie projektów architektoniczno-budowlanych, sprawowanie nadzoru autorskiego, kierowanie budową) i osoba je wykonująca posiada do tego stosowne uprawnienia (w myśl przepisów ustawy Prawo Budowlane oraz przepisów wykonawczych). Poza tym należy pamiętać, że obowiązkowe OC w praktyce chroni osoby fizyczne, a nie firmy, chyba że firmą jest osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą.
Katarzyna Karłowska
